Soplówka jeżowata / Lion’s Mane (Hericium erinaceus) — sproszkowany owocnik 10 g

Opis

Hericium erinaceus (Bull.) Pers. — sproszkowany owocnik, opakowanie 10 g. Materiał przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych i analitycznych in vitro. Produkt nie jest przeznaczony do spożycia przez ludzi ani zwierzęta, nie jest produktem leczniczym, suplementem diety, środkiem spożywczym ani kosmetykiem.

Rzecz, którą trzeba powiedzieć na początku

Ten opis różni się od pozostałych pozycji w naszym katalogu jedną istotną rzeczą: oferowany materiał nie ma numeru CAS. Nie dlatego, że go nie ustalono — dlatego, że Hericium erinaceus jako takie nie jest pojedynczym związkiem chemicznym, tylko gatunkiem grzyba. Numer CAS przypisuje się konkretnym cząsteczkom, a sproszkowany owocnik jest złożoną mieszaniną — polisacharydów, diterpenoidów typu cyjatanowego (erinacyny) i związków aromatycznych (hericenony) — z których część ma własne numery rejestrowe (patrz sekcja „Chemia” niżej), ale żaden z nich nie definiuje całego materiału.

Piszemy o tym wprost, bo konsekwencja jest praktyczna: tożsamości i jakości takiego materiału nie potwierdza się jednym oznaczeniem, jak przy czystej substancji chemicznej, tylko profilem chromatograficznym związków znacznikowych. Karta identyfikacyjna niżej opiera się więc na danych taksonomicznych — klasyfikacji gatunku i numerze w bazie NCBI Taxonomy — nie na karcie rejestrowej pojedynczej substancji.

Trzy różne byty, których nie wolno mylić

Podobnie jak przy innych pozycjach naszego katalogu rozdzielamy warstwy na samym początku — z tą różnicą, że środkowy byt nie jest tu produktem leczniczym, tylko produktem handlowym w obrocie żywnościowym:

Konsekwencja jest jednoznaczna. Wyniki badań przywołane w dalszej części tej strony uzyskano wyłącznie z użyciem gotowych preparatów handlowych podawanych ludziom w badaniach klinicznych (kapsułki lub ekstrakty o zadeklarowanej zawartości), albo z użyciem materiału podawanego zwierzętom laboratoryjnym w kontrolowanych warunkach eksperymentu, albo na liniach komórkowych in vitro. Żadnego z tych badań nie prowadzono z użyciem materiału badawczego oferowanego na tej stronie, i żaden z tych wyników nie przenosi się na oferowany materiał.

Karta identyfikacyjna materiału

Rodowód gatunku: od Hydnum erinaceus do Hericium erinaceus

Gatunek opisał francuski mykolog Pierre Bulliard w XVIII wieku, nadając mu nazwę Hydnum erinaceus — umieszczając go w rodzaju Hydnum, obejmującym wówczas większość grzybów kolczastych. Późniejsza rewizja tego rodzaju, przeprowadzona przez Christiaana Hendrika Persoona, wydzieliła gatunki o zwisających, rozgałęzionych strukturach owocnikowych do nowego rodzaju Hericium — stąd dzisiejsza nazwa Hericium erinaceus (Bull.) Pers., w której skrót przy nazwisku autora oznacza właśnie tę rekombinację.

Miejsce w klasyfikacji grzybów

Takson należy do rzędu Russulales (gołąbkowce) i rodziny Hericiaceae (soplówkowate) — sąsiaduje więc taksonomicznie z gołąbkami i mleczajami, mimo zupełnie odmiennego pokroju owocnika. W bazie NCBI Taxonomy figuruje pod identyfikatorem 91752, z odnotowanym synonimem Hericium erinaceum i bazonimem Hydnum erinaceus.

Gatunek ma długą tradycję kulinarną i w medycynie ludowej Azji Wschodniej, gdzie funkcjonuje pod nazwą yamabushitake. Chemię, wartość odżywczą i historię wykorzystania gatunku podsumowuje obszerny przegląd Friedmana z 2015 roku, opublikowany w Journal of Agricultural and Food Chemistry [1].

Kalendarium

Ośrodki, które zbudowały piśmiennictwo

W przeciwieństwie do niektórych innych pozycji naszego katalogu, gdzie literatura powstała w jednym regionie i jednym języku, piśmiennictwo o Hericium erinaceus jest rozproszone geograficznie — co ułatwia krzyżową weryfikację wyników, ale też oznacza, że różne zespoły badały różne preparaty (mycelium wzbogacone w erinacynę A, sproszkowany owocnik, ekstrakty wodne), nie zawsze wprost porównywalne między sobą.

• Japonia — Mushroom Laboratory, Hokuto Corporation (Nagano). Zespół, z którego pochodzi pierwsze randomizowane badanie kliniczne nad wpływem preparatu na funkcje poznawcze u osób starszych [2] oraz badanie na modelu mysim z peptydem amyloidu β [6].
• Tajwan — Grape King Bio / Chung Shan Medical University. Ośrodek skoncentrowany na mycelium wzbogaconym w erinacynę A: pilotażowe badanie prewencji choroby Alzheimera [13] oraz badanie na myszach transgenicznych [9].
• Stany Zjednoczone — USDA Western Regional Research Center. Stąd pochodzi obszerny przegląd chemii, wartości odżywczej i związków bioaktywnych gatunku [1].
• Chiny — Heilongjiang University of Chinese Medicine. Zespół zajmujący się chemią polisacharydów: metoda HILIC-MS do ich profilowania w owocniku [14].
• Wielka Brytania — Northumbria University. Najnowsze z cytowanych badań, obejmujące ostre i przewlekłe efekty przyjmowania preparatu u młodych, zdrowych dorosłych [15].

Chemia: dwie rodziny związków, dwa różne zachowania analityczne

Diterpenoidy cyjatanowe a związki aromatyczne

Hericium erinaceus wytwarza dwie strukturalnie odrębne grupy metabolitów wtórnych, które w piśmiennictwie pełnią rolę związków znacznikowych gatunku: erinacyny (erinacines) — diterpenoidy o szkielecie cyjatanowym, wykrywane głównie w micelium — oraz hericenony (hericenones) — pochodne aromatyczne typu izoindolinonowego, obecne głównie w owocniku [1][4]. Obie grupy mają własne numery rejestrowe w bazach chemicznych; poniższa tabela porównuje deskryptory obliczeniowe dla jednego przedstawiciela każdej z nich.

Co z tego wynika dla laboratorium

Różnica w polarności jest znacząca i ma konsekwencję praktyczną. Erinacyna A niesie resztę cukrową i wyraźnie niższy XLogP — w chromatografii odwróconej fazy eluuje wcześniej. Hericenon B, pozbawiony cukru i o rozbudowanym łańcuchu izoprenoidowym, ma XLogP ponad dwukrotnie wyższy — eluuje znacznie później. Laboratorium projektujące metodę profilowania obu grup związków w jednym przebiegu musi uwzględnić ten rozstrzał polarności, a nie zakładać, że jeden gradient dobrze rozdzieli obie rodziny [4][14].

Ma to też znaczenie dla samej karty identyfikacyjnej materiału: skoro oferowany proszek jest mieszaniną, a nie pojedynczym związkiem, deklarowana zawartość ≥ 99% odnosi się do samego surowca (braku wypełniaczy i nośników), nie do zawartości procentowej jednego związku znacznikowego. Potwierdzenie tożsamości partii wymaga profilu chromatograficznego, nie pojedynczego oznaczenia.

Nazewnictwo i synonimy

• Soplówka jeżowata — nazwa polska, oficjalna nazwa gatunkowa;
• Lion’s Mane — nazwa angielska, dominująca w handlu międzynarodowym i w tytułach większości cytowanych prac;
• Yamabushitake — nazwa japońska, obecna w części piśmiennictwa azjatyckiego;
• Bearded Tooth Mushroom — alternatywna nazwa angielska, spotykana w opracowaniach mykologicznych;
• Hericium erinaceum — wariant pisowni epitetu gatunkowego, odnotowany jako synonim w bazie NCBI Taxonomy;
• Hydnum erinaceus — bazonim, nazwa pierwotna sprzed rekombinacji do rodzaju Hericium;
• Hericium erinaceus (Bull.) Pers. — pełna nazwa systematyczna z autorami, jedyna jednoznaczna.

Rozbieżność nazw ma konsekwencję bibliograficzną: przeszukiwanie baz wyłącznie pod jedną z nich pomija część rekordów, zwłaszcza indeksowanych pod nazwą japońską lub pod bazonimem.

Zastosowanie laboratoryjne materiału

Materiał funkcjonuje w praktyce laboratoryjnej analogicznie do klasycznego odczynnika porównawczego — jako punkt odniesienia, a nie substancja przeznaczona do dalszego przetwarzania spożywczego:

• odczynnik odniesienia do potwierdzania tożsamości gatunkowej i jakości surowca metodami chromatograficznymi;
• wzorzec w metodach HILIC-MS do profilowania polisacharydów owocnika [14];
• materiał porównawczy w badaniach chemii diterpenoidów cyjatanowych i pochodnych aromatycznych [1][4];
• substrat w badaniach porównawczych aktywności polisacharydów grzybów leczniczych metodami spektrofotometrycznymi [8];
• materiał kontrolny w oznaczeniach zawartości metali ciężkich w surowcach grzybowych — istotne przy porównaniu materiału hodowlanego z grzybami zbieranymi dziko [5];
• materiał modelowy w badaniach przedklinicznych in vitro (linie komórkowe) i na zwierzętach laboratoryjnych [6][7][9][10][11].

Przechowywanie, obchodzenie się i bezpieczeństwo pracy

Przechowywać w oryginalnym, szczelnie zamkniętym opakowaniu, w miejscu suchym i chłodnym, chronionym przed światłem i wilgocią, oddzielnie od żywności i pasz oraz poza zasięgiem dzieci. Materiał w postaci proszku jest higroskopijny — nadmierna wilgoć sprzyja zbrylaniu i rozwojowi mikroorganizmów, dlatego opakowanie należy domykać natychmiast po każdorazowym pobraniu próbki. Pracować wyłącznie w warunkach laboratoryjnych, przy zastosowaniu środków ochrony indywidualnej: rękawic, okularów ochronnych i odzieży laboratoryjnej; proszek ważyć w warunkach ograniczających pylenie. Unikać wdychania pyłu oraz kontaktu ze skórą i oczami. Postępowanie z odpadami — zgodnie z przepisami obowiązującymi dla odpadów pochodzenia biologicznego w miejscu prowadzenia badań.

Uwaga dotycząca danych bezpieczeństwa. Dane toksykologiczne dla tego gatunku pochodzą niemal wyłącznie z badań na zwierzętach laboratoryjnych, prowadzonych z użyciem konkretnych, zdefiniowanych preparatów (np. mycelium wzbogaconego w erinacynę A) [10][11], i nie muszą przekładać się wprost na materiał o innym profilu przetworzenia. Brak udokumentowanego zagrożenia dla jednego preparatu nie jest równoznaczny z jego brakiem dla innego.

Status regulacyjny

Hericium erinaceus nie jest zarejestrowany jako produkt leczniczy w żadnym znanym nam kraju i nie posiada monografii farmakopealnej. Gotowe preparaty na bazie tego gatunku (kapsułki, ekstrakty) są obecne w handlu detalicznym i wprowadzane do obrotu na zasadach prawa żywnościowego, nie farmaceutycznego — niniejsza oferta ich nie dotyczy. Status prawny takich preparatów bywa przedmiotem zmian w prawie krajowym; kupujący odpowiada za sprawdzenie stanu prawnego w kraju przeznaczenia przed zamówieniem. Oferowany materiał jest surowcem badawczym i nie posiada dopuszczenia do jakiegokolwiek zastosowania u ludzi ani zwierząt.

Najczęstsze pytania

Czym różni się oferowany materiał od kapsułek dostępnych w handlu?

Kapsułki i ekstrakty w sprzedaży detalicznej to gotowe preparaty o zadeklarowanej postaci i zawartości, wprowadzane do obrotu na zasadach prawa żywnościowego. Oferowany tu materiał to sproszkowany owocnik przeznaczony wyłącznie do pracy laboratoryjnej i analitycznej — nie ma postaci wprowadzonej do obrotu spożywczego ani towarzyszącej mu takiej dokumentacji.

Czy Hericium erinaceus ma numer CAS?

Nie — cały gatunek grzyba nie jest pojedynczym związkiem chemicznym, więc nie ma jednego numeru CAS. Numery rejestrowe mają natomiast poszczególne związki zidentyfikowane w tym gatunku, np. erinacyna A (PubChem CID 10410568) czy hericenon B (PubChem CID 14482559).

Czym są erinacyny i hericenony?

To dwie strukturalnie odrębne grupy metabolitów wtórnych gatunku: erinacyny to diterpenoidy o szkielecie cyjatanowym, obecne głównie w micelium; hericenony to pochodne aromatyczne typu izoindolinonowego, obecne głównie w owocniku. Różnią się wyraźnie polarnością, co ma znaczenie przy doborze metody chromatograficznej.

Czy Hericium erinaceus to lek?

Nie. Gatunek nie jest zarejestrowany jako produkt leczniczy w żadnym znanym nam kraju i nie posiada monografii farmakopealnej. Oferowany materiał jest surowcem badawczym.

Czy soplówka jeżowata i yamabushitake to ten sam grzyb?

Tak. To ta sama nazwa gatunkowa Hericium erinaceus (Bull.) Pers. — yamabushitake to nazwa japońska, soplówka jeżowata to nazwa polska, Lion’s Mane i Bearded Tooth Mushroom to warianty angielskie.

Skąd pochodzi numer 91752 w karcie identyfikacyjnej?

To identyfikator gatunku w bazie NCBI Taxonomy — publicznym rejestrze taksonomicznym prowadzonym przez National Center for Biotechnology Information. Pełni tu rolę analogiczną do numeru CAS przy pojedynczych związkach chemicznych.

Jak przechowywać materiał?

W oryginalnym, szczelnie zamkniętym opakowaniu, w miejscu suchym i chłodnym, chronionym przed światłem i wilgocią, oddzielnie od żywności i pasz oraz poza zasięgiem dzieci. Proszek jest higroskopijny — opakowanie należy domykać natychmiast po pobraniu próbki.

Jak potwierdza się tożsamość i jakość materiału laboratoryjnie?

Profilem chromatograficznym związków znacznikowych (erinacyny, hericenony, polisacharydy), np. metodą HILIC-MS opisaną przez Yu i współpracowników — nie pojedynczym oznaczeniem, jak przy czystej substancji chemicznej. Wynika to z faktu, że materiał jest złożoną mieszaniną, nie pojedynczym związkiem.

Czy do materiału dołączana jest karta charakterystyki?

Kartę charakterystyki udostępniamy na życzenie odbiorcy prowadzącego działalność badawczą lub analityczną. Dane toksykologiczne pochodzą z badań na zwierzętach z użyciem konkretnych, zdefiniowanych preparatów i nie muszą przekładać się wprost na materiał o innym profilu przetworzenia.

Czy Hericium erinaceus jest legalny w Polsce?

Gatunek nie jest zarejestrowany jako produkt leczniczy i nie figuruje na listach substancji kontrolowanych. Gotowe preparaty handlowe podlegają prawu żywnościowemu — niniejsza oferta ich nie dotyczy. Kupujący odpowiada za zgodność zamierzonego wykorzystania z prawem obowiązującym w kraju przeznaczenia.

Jak materiał jest produkowany?

Owocnik jest suszony w warunkach kontrolowanych — z użyciem suszarki przeznaczonej wyłącznie do tego gatunku, bez ryzyka kontaminacji krzyżowej z innymi grzybami — a następnie sproszkowany. Materiał pochodzi z hodowli prowadzonej w Polsce.

Do czego służy materiał w laboratorium analitycznym?

Do potwierdzania tożsamości gatunkowej i jakości surowca metodami chromatograficznymi, jako wzorzec w metodach HILIC-MS do profilowania polisacharydów, materiał porównawczy w badaniach chemii diterpenoidów i związków aromatycznych oraz w oznaczeniach zawartości metali ciężkich w surowcach grzybowych.

Czy oferowany materiał nadaje się do zastosowań innych niż laboratoryjne?

Nie. Materiał jest przeznaczony wyłącznie do badań laboratoryjnych i analitycznych. Nie jest przeznaczony do spożycia przez ludzi ani zwierzęta, nie jest lekiem, środkiem spożywczym ani kosmetykiem i nie może być stosowany w celach medycznych, diagnostycznych ani konsumpcyjnych.

Dlaczego opis nie zawiera informacji o sposobie użycia ani działaniu?

Ponieważ oferowany materiał jest materiałem badawczym, nie produktem przeznaczonym do spożycia — informacje o sposobie użycia dotyczyłyby gotowych preparatów handlowych, których ta oferta nie obejmuje. Badania cytowane w piśmiennictwie prowadzono z użyciem takich preparatów lub na zwierzętach laboratoryjnych, nigdy z użyciem materiału oferowanego na tej stronie.

Piśmiennictwo

Pozycje pochodzą z bazy PubMed (zapytania wykonane 2026-09-07) i obejmują chemię, taksonomię, badania przedkliniczne oraz badania z udziałem ludzi. Pozycje [2][3][12][13][15] to badania z udziałem ludzi, prowadzone wyłącznie z użyciem gotowych preparatów handlowych (kapsułki, ekstrakty o zadeklarowanej zawartości) — nie z użyciem materiału oferowanego na tej stronie. Pozycje [5][6][7][9][10][11] to badania przedkliniczne, in vitro lub na zwierzętach laboratoryjnych. Pozycje [1][4][8][14] dotyczą chemii i metod analitycznych. Całość przywołano jako kontekst naukowy i wskazówkę bibliograficzną, nie jako informację o działaniu oferowanego materiału ani zachętę do jakiegokolwiek jego użycia.

1. Friedman M (2015). „Chemistry, Nutrition, and Health-Promoting Properties of Hericium erinaceus (Lion’s Mane) Mushroom Fruiting Bodies and Mycelia and Their Bioactive Compounds.” J Agric Food Chem. PMID 26244378. doi:10.1021/acs.jafc.5b02914.
2. Mori K, Inatomi S, Ouchi K i wsp. (2009). „Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment: a double-blind placebo-controlled clinical trial.” Phytother Res. PMID 18844328. doi:10.1002/ptr.2634.
3. Nagano M, Shimizu K, Kondo R i wsp. (2010). „Reduction of depression and anxiety by 4 weeks Hericium erinaceus intake.” Biomed Res. PMID 20834180. doi:10.2220/biomedres.31.231.
4. Mori K, Kikuchi H, Obara Y i wsp. (2010). „Inhibitory effect of hericenone B from Hericium erinaceus on collagen-induced platelet aggregation.” Phytomedicine. PMID 20637576. doi:10.1016/j.phymed.2010.05.004.
5. Zhu F, Qu L, Fan W i wsp. (2011). „Assessment of heavy metals in some wild edible mushrooms collected from Yunnan Province, China.” Environ Monit Assess. PMID 20976551. doi:10.1007/s10661-010-1728-5.
6. Mori K, Obara Y, Moriya T i wsp. (2011). „Effects of Hericium erinaceus on amyloid β(25-35) peptide-induced learning and memory deficits in mice.” Biomed Res. PMID 21383512. doi:10.2220/biomedres.32.67.
7. Liu Z, Wang Q, Cui J i wsp. (2015). „Systemic Screening of Strains of the Lion’s Mane Medicinal Mushroom Hericium erinaceus (Higher Basidiomycetes) and Its Protective Effects on Aβ-Triggered Neurotoxicity in PC12 Cells.” Int J Med Mushrooms. PMID 25954906. doi:10.1615/intjmedmushrooms.v17.i3.20.
8. Chen P, Yong Y, Gu Y i wsp. (2015). „Comparison of antioxidant and antiproliferation activities of polysaccharides from eight species of medicinal mushrooms.” Int J Med Mushrooms. PMID 25954912. doi:10.1615/intjmedmushrooms.v17.i3.80.
9. Tsai-Teng T, Chin-Chu C, Li-Ya L i wsp. (2016). „Erinacine A-enriched Hericium erinaceus mycelium ameliorates Alzheimer’s disease-related pathologies in APPswe/PS1dE9 transgenic mice.” J Biomed Sci. PMID 27350344. doi:10.1186/s12929-016-0266-z.
10. Lakshmanan H, Raman J, David P i wsp. (2016). „Haematological, biochemical and histopathological aspects of Hericium erinaceus ingestion in a rodent model: A sub-chronic toxicological assessment.” J Ethnopharmacol. PMID 27816657. doi:10.1016/j.jep.2016.10.084.
11. Li IC, Chen WP, Chen YP i wsp. (2018). „Acute and developmental toxicity assessment of erincine A-enriched Hericium erinaceus mycelia in Sprague-Dawley rats.” Drug Chem Toxicol. PMID 29359595. doi:10.1080/01480545.2017.1381110.
12. Saitsu Y, Nishide A, Kikushima K i wsp. (2019). „Improvement of cognitive functions by oral intake of Hericium erinaceus.” Biomed Res. PMID 31413233. doi:10.2220/biomedres.40.125.
13. Li IC, Chang HH, Lin CH i wsp. (2020). „Prevention of Early Alzheimer’s Disease by Erinacine A-Enriched Hericium erinaceus Mycelia: A Pilot Double-Blind Placebo-Controlled Study.” Front Aging Neurosci. PMID 32581767. doi:10.3389/fnagi.2020.00155.
14. Yu LS, Liang J, Zhang Y i wsp. (2021). „Enzymatic-fingerprinting workflow of polysaccharides in Hericium erinaceus fruiting bodies: From HILIC-ESI(-)-MS screening to targeted MIM profiling.” Int J Biol Macromol. PMID 33476617. doi:10.1016/j.ijbiomac.2021.01.093.
15. Docherty S, Doughty FL, Smith EF i wsp. (2023). „The Acute and Chronic Effects of Lion’s Mane Mushroom Supplementation on Cognitive Function, Stress and Mood in Young Adults: A Double-Blind, Parallel Groups, Pilot Study.” Nutrients. PMID 38004235. doi:10.3390/nu15224842.

Dane taksonomiczne za NCBI Taxonomy (ID 91752). Dane identyfikacyjne i deskryptory obliczeniowe związków znacznikowych za PubChem (CID 10410568, CID 14482559).

Powiązane odczynniki w naszym katalogu

• Alfa-GPC — kontrast metodyczny: pojedynczy, zdefiniowany związek choliny z własnym numerem CAS, podczas gdy Hericium erinaceus to złożony materiał biologiczny bez numeru CAS dla całości
• Acetylo-L-karnityna — oba materiały bywają przedmiotem badań w kontekście neurotrofin i zdrowia neuronów, ale acetylo-L-karnityna jest pojedynczą, zdefiniowaną cząsteczką, nie mieszaniną wielu związków

Oświadczenie o przeznaczeniu produktu

Oferowany materiał jest surowcem biologicznym (sproszkowanym owocnikiem) przeznaczonym wyłącznie do celów badawczych, analitycznych i laboratoryjnych. Nie jest przeznaczony do spożycia przez ludzi ani zwierząt. Nie jest produktem leczniczym, suplementem diety, środkiem spożywczym, wyrobem medycznym ani kosmetykiem. Nie może być stosowany w celach medycznych, diagnostycznych, leczniczych, profilaktycznych ani konsumpcyjnych, podawany ludziom lub zwierzętom, nanoszony na skórę, ani dodawany do żywności, napojów i pasz. Sprzedaż wyłącznie odbiorcom prowadzącym działalność badawczą, naukową lub analityczną, dysponującym zapleczem laboratoryjnym i wiedzą pozwalającą na bezpieczne obchodzenie się z materiałami biologicznymi. Kupujący ponosi wyłączną odpowiedzialność za zgodne z prawem i bezpieczne wykorzystanie materiału oraz za przestrzeganie przepisów obowiązujących w kraju przeznaczenia.