Description
1. Podstawowe Informacje Techniczne
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Nazwa systematyczna IUPAC | N-[2-(5-Metoksy-1H-indol-3-ilo)etylo]acetamid |
| Synonimy | Melatonina, N-Acetylo-5-metoksytryptamina, 5-Metoksy-N-acetylotryptamina |
| Wzór sumaryczny | C₁₃H₁₆N₂O₂ |
| Masa molowa | 232,28 g/mol |
| Numer CAS | 73-31-4 |
| Czystość | ≥98% (HPLC) |
| Wygląd | Biały do lekko żółtawy, krystaliczny proszek |
| Rozpuszczalność | Rozpuszczalna w metanolu (50 mg/mL), etanolu, DMSO. Słabo rozpuszczalna w wodzie . |
| Warunki przechowywania | Przechowywać w szczelnym opakowaniu w temperaturze 2-8°C, chronić od światła . OK do zamrażania. |
| Stabilność | Roztwory są stabilne do 3 miesięcy w -20°C . |
2. Opis Produktu
Melatonina to naturalnie występujący hormon indolowy odkryty w 1958 roku, wydzielany głównie przez szyszynkę w odpowiedzi na ciemność . Nasz produkt to syntetyczna melatonina najwyższej dostępnej czystości (≥98%), przeznaczona wyłącznie do celów badawczych i laboratoryjnych. Jest dostarczana w formie stabilnego, białego proszku, co zapewnia łatwość dozowania i przygotowywania roztworów roboczych.
3. Kluczowe Zastosowania Badawcze
Melatonina jest niezwykle wszechstronną cząsteczką badawczą. Jej główne zastosowania w laboratorium obejmują:
-
🔬 Badania nad snem i rytmami dobowymi: Melatonina jest kluczowym regulatorem cyklu snu i czuwania (rytmu dobowego) u kręgowców. Stosowana jest w modelach badawczych dotyczących bezsenności, zespołu opóźnionej fazy snu i zaburzeń rytmu dobowego związanych z pracą zmianową lub jet lag .
-
🧠 Neurobiologia i badania neuroochronne: Ze względu na swoje silne właściwości przeciwutleniające, melatonina jest przedmiotem badań nad ochroną komórek nerwowych przed stresem oksydacyjnym, stanem zapalnym i ekscytotoksycznością . Jej potencjał w kontekście chorób neurodegeneracyjnych, takich jak Alzheimer, jest aktywnie badany .
-
🛡️ Badania przeciwutleniające i zwalczanie wolnych rodników: Melatonina skutecznie neutralizuje reaktywne formy tlenu (ROS) i azotu (RNS), w tym rodnik wodorotlenowy, nadtlenek i tlenek azotu. Jest dwukrotnie bardziej skuteczna niż witamina E w wychwytywaniu rodników ponadtlenkowych . Stymuluje również ekspresję kluczowych enzymów antyoksydacyjnych, takich dysmutaza ponadtlenkowa (SOD) czy peroksydaza glutationowa .
-
🧪 Biochemia enzymatyczna: Melatonina jest substratem dla enzymów z rodziny cytochromu P450 (szczególnie izoform CYP1A1, CYP1A2 i CYP1B1), które metabolizują ją do 6-hydroksymelatoniny (poprzez hydroxylację aromatyczną) lub N-acetyloserotoniny (poprzez O-demetylację) . Jest używana do badania mechanizmów tych reakcji enzymatycznych.
-
🧫 Immunomodulacja: Badania sugerują rolę melatoniny w modulowaniu funkcji układu immunologicznego, głównie poprzez interakcję z receptorami MT1 i MT2 obecnymi na komórkach immunokompetentnych. Jej działanie przeciwzapalne jest szczególnie istotne .
4. Zastosowanie jako Nootrop
Melatonina zyskuje uwagę jako potencjalny nootrop (substancja wspierająca funkcje poznawcze), głównie poprzez wpływ na jakość snu i detoksykację mózgu. Sen jest kluczowy dla konsolidacji pamięci i usuwania metabolitów z mózgu (np. beta-amyloidu) via układ glimfatyczny. Melatonina, poprawiając architekturę snu (wydłużając fazę REM i głębokiego NREM), może pośrednio wspierać pamięć, uczenie się i klarowność umysłową.
Ponadto, jej właściwości antyoksydacyjne chronią komórki nerwowe przed uszkodzeniami oksydacyjnymi, które są powiązane z spadkiem funkcji poznawczych. Badania na modelach zwierzęcych sugerują, że melatonina może poprawiać przeżywalność neuronów i synaptyczną plastyczność.
⚠️ Uwaga: Chociaż obiecujące, bezpośrednie zastosowanie melatoniny jako nootropu wymaga dalszych badań. Еksperymenty powinny być projektowane z uwzględnieniem jej silnego działania hormonalnego i chronobiologicznego.
5. Interakcje z Innymi Substancjami (Miksy)
Melatonina wchodzi w interakcje z wieloma grupami leków, co jest kluczowe dla projektowania badań:
-
Leki metabolizowane przez CYP1A2 (np. Fluwoksamina, Klozapina): Fluwoksamina hamuje metabolizm melatoniny, nawet 5-17 krotnie zwiększając jej stężenie i wydłużając okres półtrwania.
-
Leki depresyjne OUN (Alkohol, Benzodiazepiny, Z-drugs): Melatonina wzmacnia ich działanie sedatywne i nasenne. Połączenie z alkoholem może powodować zawroty głowy, niepokój i nadmierną senność.
-
Leki przeciwzakrzepowe (Warfaryna, Klopidogrel): Melatonina może zwiększać ryzyko krwawień poprzez potencjalizację działania przeciwzakrzepowego.
-
Leki immunosupresyjne: Może zmniejszać skuteczność terapii immunosupresyjnej.
-
Niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ): NLPZ (np. Ibuprofen) mogą obniżać poziom endogennej melatoniny. Przyjmowanie ich wieczorem może zaburzać efekty suplementacji.
-
Leki przeciwdepresyjne (SSRI, TCA): Teoretyczne ryzyko nasilenia efektu sedatywnego. Niektóre SSRI mogą wpływać na metabolizm melatoniny.
-
Leki na ciśnienie krwi: Melatonina może nieznacznie obniżać ciśnienie krwi, co należy uwzględnić przy łączeniu z lekami hipotensyjnymi.
-
Leki przeciwpadaczkowe: Melatonina może zmieniać próg drgawkowy – ostrożność u osób z padaczką.
-
Kofeina: Kofeina może osłabiać działanie nasenne melatoniny poprzez blokadę receptorów adenozyny i pobudzenie OUN.
-
Leki wpływające na poziom kortyzolu: Melatonina może modulować rytm dobowy kortyzolu, co jest istotne w badaniach nad stresem.
6. Preparaty Melatoniny na Świecie (Tabela)
Poniższa tabela prezentuje wybrane preparaty melatoniny dostępne na rynkach światowych, podkreślając różnorodność nazw handlowych, dawek i form:
| Kraj | Nazwa Handlowa | Producent | Dawka (mg) | Forma | Unikalna Cecha/Nazwa |
|---|---|---|---|---|---|
| Polska | Melatonina LEK-AM | Lek-Am | 1, 3, 5 | Tabletki | Melatonina LEK-AM 3 mg Fast |
| Polska | Melatolin PL | Olimp Laboratories | 3 | Tabletki podjęzykowe | Melatolin PL Quick Sleep |
| Polska | Senvitamin Melatonina | US Pharmacia | 5 | Tabletki powlekane | Senvitamin Nocny Regulator |
| USA | Circadin | RAD Neurim | 2 | Tabletki o przedł. uwaln. | Circadin Prolonged-Release |
| USA | Natrol Melatonin | Natrol | 1, 3, 5, 10 | Tabletki, Żelki | Natrol Melatonin Advanced |
| USA | Pure Encapsulations Melatonin | Pure Encapsulations | 3 | Kapsułki | Pure Encapsulations Melatonin 3 mg Hypoallergenic |
| Niemcy | Schlafhormon Melatonin | Abtei | 1 | Tabletki | Abtei Nachtwohl Melatonin |
| Niemcy | Melatonin ratiopharm | Ratiopharm | 3 | Tabletki | ratiopharm Melatonin MikroTabletten |
| Wielka Brytania | Bio-Melatonin | Biovea | 3 | Kapsułki | Biovea UK Melatonin Triple Strength |
| Wielka Brytania | Niteworks Melatonin | Herbalife | 5 | Proszek do rozrabiania | Niteworks Restful Sleep Powder |
| Szwajcaria | Melatonin Sandoz | Sandoz | 2 | Tabletki | Sandoz Melatonin 2 mg Retard |
| Kanada | Life Melatonin | Life | 5 | Tabletki | Life Brand Melatonin Extra |
| Australia | Melatonin Health Essence | Health Essence | 2 | Tabletki | Health Essence Sleep Saviour |
| Szwecja | Melatonin Apoteket | Apoteket | 3 | Tabletki | Apoteket Melatonin Nattbrist |
| Hiszpania | Dormidina Melatonina | Salvat | 1.9 | Tabletki | Dormidina Sueño Reparador |
| Włochy | Melatonina Pura | Naturando | 1 | Tabletki | Naturando Melatonina Pura Notte |
| Francja | Mélatonine Biocyte | Biocyte | 1.9 | Krople | Biocyte Mélatonine Liquide |
| Czechy | Melatonin Generica | Generica | 3 | Tabletki | Generica Melatonin Spánek |
| Japonia | Melatonin Fine | Fine | 1 | Tabletki | Fine Japan Melatonin Mild |
| Korea Południowa | Good Sleep Melatonin | CJ Healthcare | 3 | Żelki | CJ Good Sleep Gummy Melatonin |
| Indie | Meloset | Sun Pharma | 3 | Tabletki | Sun Pharma Meloset 3mg |
| Brazylia | Melatonina Neo Química | Neo Química | 3 | Tabletki | Neo Química Nozulina |
| RPA | Melatonin Field Street | Field Street | 5 | Kapsułki | Field Street African Dream |
| Rosja | Мелатонин Эвалар | Эвалар (Evalar) | 3 | Tabletki | Эвалар Мелатонин Сонный |
| Turcja | Melatonin İbrahim Şəfəroğlu | İbrahim Şəfəroğlu | 5 | Tabletki | Şəfəroğlu Melatonin Huzur |
7. Środki Ostrożności i Przeciwwskazania
-
🧪 Przeznaczenie: Produkt przeznaczony wyłącznie do użytku laboratoryjnego i badawczego. Nie nadaje się do zastosowań diagnostycznych, terapeutycznych ani spożywczych przez ludzi lub zwierzęta.
-
⚠️ Interakcje: Melatonina może wchodzić w interakcje z wieloma substancjami, w tym z:
-
Leki przeciwzakrzepowe i przeciwplateletowe (może zwiększać ryzyko krwawienia) .
-
Leki przeciwdrgawkowe (może zmniejszać ich skuteczność) .
-
Leki obniżające ciśnienie krwi .
-
Leki depresyjne OUN (może nasilać efekt sedatywny) .
-
Substraty enzymów CYP1A2 i CYP2C19 (np. diazepam, fluwoksamina) .
-
-
☣️ Bezpieczeństwo: Podczas pracy z produktem należy stosować standardowe środki ochrony osobistej (rękawiczki, okulary, fartuch laboratoryjny). Unikać wdychania pyłu i kontaktu ze skórą oraz oczami.
8. Dane dotyczące wysyłki i przechowywania
-
🚚 Wysyłka: Produkt wysyłany jest w temperaturze otoczenia, w szczelnym opakowaniu zabezpieczonym przed światłem.
-
🧊 Przechowywanie: Po otrzymaniu należy natychmiast przenieść produkt do lodówki (2-8°C) i przechowywać w oryginalnym opakowaniu, chroniąc od światła. W takich warunkach jest stabilny przez długi okres.
9. Referencje
🔬 Referencje do Artykułów Naukowych na temat Melatoniny
-
Tytuł: Melatonin – StatPearls
Autorzy: NCBI Bookshelf
PMID: 30521244
Streszczenie: Kompendium wiedzy na temat melatoniny, obejmujące jej fizjologię, mechanizmy działania, wskazania terapeutyczne (m.in. zaburzenia snu, jet lag, zaburzenia rytmu dobowego), farmakokinetykę, profile bezpieczeństwa i interakcje lekowe. Podkreśla rolę melatonin jako agonisty receptorów MT1 i MT2 oraz fakt, że mimo braku formalnej aprobaty FDA dla wielu wskazań, jest ona uznawana przez wiele towarzystw naukowych (np. AAFP) za terapię pierwszego wyboru w niektórych postaciach bezsenności. -
Tytuł: Melatonin supplementation: new insights into health and disease
Autorzy: i in.
Czasopismo: Sleep Breath. 2025
PMID: 40278958
Streszczenie: Przegląd systematyczny analizujący wpływ suplementacji melatoniną na różne aspekty zdrowia, w tym otyłość, cukrzycę, mikrobiom jelitowy, choroby neurodegeneracyjne, nowotwory, jakość snu i zdrowie oddechowe. Podsumowuje obecny stan wiedzy, wskazując na obiecujące właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne i immunomodulujące melatoniny, przy jednoczesnym zaznaczeniu niespójności w części badań (np. dotyczących kontroli glikemii) oraz konieczności dalszych badań nad długoterminowymi efektami i optymalnym dawkowaniem. -
Tytuł: Effect of melatonin supplementation on sleep quality: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials
Autorzy: i in.
Czasopismo: J Neurol. 2022
PMID: 33417003
Streszczenie: Meta-analiza 23 randomizowanych badań kontrolowanych (RCT), wykazująca, że suplementacja melatoniną istotnie poprawia jakość snu ocenianą za pomocą Indeksu Jakości Snu Pittsburgh (PSQI). Efekt był szczególnie wyraźny u osób z chorobami układu oddechowego, zaburzeniami metabolicznymi i pierwotnymi zaburzeniami snu. W pracy poruszono również kwestię heterogeniczności wyników. -
Tytuł: Melatonin as the Missing Link Between Sleep Deprivation and Immune Dysfunction
Autorzy: i in.
Czasopismo: Int J Mol Sci. 2025
PMID: Artykuł w PMC, DOI: 10.3390/ijms26146731
Streszczenie: Przegląd narracyjny analizujący 50 badań, który szczegółowo opisuje związek między deprivacją snu, obniżoną syntezą melatoniny a dysfunkcją immunologiczną. Autorzy wskazują, że niedobór snu obniża poziom melatoniny, co koreluje ze wzrostem stężeń cytokin prozapalnych (IL-6, TNF-α), zwiększonym stresem oksydacyjnym i obniżoną aktywnością komórek NK i limfocytów CD4+. Melatonina jest przedstawiona jako kluczowy modulator odpowiedzi immunologicznej. -
Tytuł: The Therapeutic Potential of Melatonin and Its Novel Synthetic Analogs in Circadian Rhythm Sleep Disorders, Inflammation-Associated Pathologies, and Neurodegenerative Diseases
Autorzy: i in.
Czasopismo: Med Res Rev. 2025
PMID: 40344229
Streszczenie: Obszerny przegląd terapeutycznego potencjału melatoniny i jej syntetycznych analogów (np. agomelatyny, ramelteonu). Koncentruje się na zastosowaniach wykraczających poza regulację snu, w tym na działaniu przeciwzapalnym, kardioprotekcyjnym oraz neuroprotekcyjnym w kontekście chorób Alzheimera i Parkinsona. Omawia także zalety nowych analogów receptorowych wobec native melatoniny. -
Tytuł: An overview of the relationship between melatonin and drug resistance in cancers
Autorzy: i in.
Czasopismo: Horm Mol Biol Clin Investig. 2025
PMID: 40418779
Streszczenie: Przegląd literatury exploringującej rolę melatoniny w odwracaniu oporności na leki przeciwnowotworowe. Artykuł omawia mechanizmy, takie jak wpływ na apoptozę, angiogenezę, migrację komórek nowotworowych i regulację cyklu komórkowego, poprzez które melatonina może potencjalnie zwiększać skuteczność chemioterapii. -
Tytuł: Current Insights into the Risks of Using Melatonin as a Treatment for Sleep Disorders in Older Adults
Autorzy: i in.
Czasopismo: Clin Interv Aging. 2023
PMID: PMC9842516 (Artykuł w PMC)
Streszczenie: Przegląd narracyjny skupiony specifically na profilu bezpieczeństwa stosowania melatoniny u osób w podeszłym wieku (>65 lat). Podsumowuje, że melatonina ma generalnie korzystny profil bezpieczeństwa w tej populacji, z najczęstszymi działaniami niepożądanymi, takimi jak senność dzienna, ból głowy i zawroty głowy, które są zwykle łagodne. Jednocześnie autorzy wskazują na lukę w danych dotyczących długoterminowego stosowania oraz na konieczność indywidualizacji dawek z uwagi na zmienioną farmakokinetykę u seniorów.
